Bezuiniging op ontwikkelingssamenwerking onacceptabel

De Tweede Kamer debatteerde op woensdag 14 januari over de begroting van buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking. Namens het kabinet was staatssecretaris De Vries bij het debat aanwezig. Lees hieronder de bijdrage van Chris Stoffer.

Nu Kerst achter ons ligt, blijft de vraag hangen wat deze tijd van bezinning politiek van ons vraagt. Internationale gerechtigheid draait in de kern ook om offeren. Bij offerbereidheid staat het besef voorop dat alles wat je hebt, ontvangen is. Het offer kleurt ook onze verhouding tot ‘bezit’. Ons bezit is tijdelijk en staat nooit los van de inspanningen van anderen. Vrijgevigheid heeft daarom ook altijd iets van terúggeven, in het besef van hoe bevoorrecht we zijn in Nederland. Ik denk dan aan boerinnen in Oeganda die ik ontmoet heb, maar ook aan gezinnen in Benin die in een steengroeve grote keien tot fijn grind hakten. Voor omgerekend amper drie euro per dag.

De wijze koning Salomo wijst erop dat goed leven vraagt om meer dan offerbereidheid alleen. Gerechtigheid en recht te doen is bij den HEERE uitgelezener dan offer, staat er in Spreuken. Rentmeesterschap vraagt om royaal delen, maar ook eerlijk handelen. Handel draait om halen én brengen.
Daarom passen Handel en Ontwikkelingssamenwerking ook zo goed bij elkaar. Het doet me goed om te zien dat bedrijven en ngo’s - die elkaar in het verleden nog weleens bestreden - vandaag de dag steeds beter samenwerken, onder meer op water en voedsel. Deze samenwerking wordt internationaal gewaardeerd als de “Dutch Diamond”.

Invest International wijst erop dat de Nederlandse concurrentiekracht voor een belangrijk deel afhangt van onze bereidheid te investeren in ontwikkelende economieën. Daarom riep een brede coalitie van bedrijven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties de Nederlandse overheid laatst op om alle actoren uit deze ‘Nederlandse diamant’ te ondersteunen, ieder vanuit zijn eigen rol en verantwoordelijkheid. Daarom dien ik een motie in om deze samenwerking tussen publieke en private partijen te borgen en faciliteren.

ODA-koppeling
Met de inhoudelijke koers van het kabinet-Schoof kon de SGP op veel punten best leven - ook op ontwikkelingssamenwerking. Maar het loslaten van de koppeling met de 0,7% norm bovenop de miljardenbezuiniging is voor ons onacceptabel. Het kabinet slaat hiermee ook drie aangenomen moties in Eerste en Tweede Kamer in de wind. Ik zeg u maar eerlijk dat wij echt nog twijfelen over steun aan de begroting, na alles dat gepasseerd is. We dienen nog eenmaal een motie in om betekenisvolle stappen te zetten richting de 0,7%.

Amerikaans vertrek internationale organisaties
Tussen al het geweld over Venezuela en Groenland kondigde de VS aan zich opnieuw terugtrekt uit een reeks internationale organisaties, waaronder het IPCC en het Klimaatraamverdrag. De SGP vraagt in het bijzonder aandacht voor het Amerikaanse vertrek uit de VN-organisatie voor handel en ontwikkeling. Deze exit raakt niet alleen de technische bijstand aan arme landen die willen profiteren van wereldhandel, maar treft ook de beschikbaarheid van onafhankelijke data en analyses over handelsstromen en invoerheffingen. Daarmee komt voor beleidsmakers een belangrijke informatiebron onder druk te staan.

• Kan de staatssecretaris aangeven welke gevolgen dit heeft voor de kwaliteit en rechtvaardigheid van het Europees handelsbeleid en het Nederlandse IMVO-beleid, met name in relatie tot ontwikkelingslanden?

Benin
Ik noemde al even de steengroeve in Benin, waar ook kinderen werkten. Kinderen worden het hardst geraakt door de gevolgen van armoede, conflict en honger. Het goede nieuws is dat kindersterfte in 25 jaar tijd wereldwijd gehalveerd is. Het slechte nieuws is dat deze vooruitgang afvlakt door bezuinigingen op mondiale gezondheid, waaronder moeder- en kindzorg. Daarom is de oproep van de SGP: geef kinderen een centrale plaats in het ontwikkelingsbeleid. De eerste levensjaren vormen een krachtige basis voor gezonde ontwikkeling én kunnen latere zorgkosten drastisch verminderen.

• Kan de staatssecretaris toezeggen dat kindgerichte en kindspecifieke investeringen, ondanks bezuinigingen, ten minste op peil blijven?
• Bent u bereid om in VN-verband meer aandacht te vragen voor prenatale gezondheid en de bescherming van moeder en kind, juist nu er nagedacht wordt over nieuwe ontwikkelingsdoelen voor na 2030?
• Jongerenwerkgelegenheid is niet langer prioritair, maar kan wel dwarsdoorsnijdend een plek krijgen, gaf uw voorganger aan, bijv. bij opvang in de regio. Hoe wordt dit jaar geïnvesteerd in beroepsonderwijs en jongerenwerkgelegenheid?

Ranglijst Christenvervolging
Vandaag komt de Ranglijst Christenvervolging van Open Doors weer uit. 1 op de 7 christenen wereldwijd heeft te maken met zware vervolging en discriminatie. 1 op de 5 in Afrika en liefst 2 op de 5 in Azië, ook in landen waar Nederland een handels- en ontwikkelingsrelatie mee heeft. In het Focus-kader is een instrument opgenomen met als doel om mensenrechten en fundamentele vrijheden te bevorderen.

• Kan de staatssecretaris aangeven welk deel van het budget van totaal 60 miljoen specifiek naar de aanpak van christenvervolging gaat, in lijn met onze unaniem aangenomen motie?