2 juli 2026

NAVO-top voor een sterk bondgenootschap

De Tweede Kamer debatteerde op donderdag 2 juli over de NAVO-top die in Ankara wordt gehouden. Lees hieronder de bijdrage van Chris Stoffer die hij namens de SGP uitsprak.

Volgende week komen de NAVO-regeringsleiders bijeen in Ankara. Daar spreken zij over de belangrijke vraag hoe we de in Den Haag afgesproken budgetten vertalen naar concrete capaciteiten. Want uiteindelijk gaat het niet om streefcijfers of hoeveel geld we uitgeven, maar wat we militair kunnen leveren om onszelf – en onze bondgenoten – veilig te houden.

En terwijl Oekraïne al meer dan vier jaar moedig weerstand biedt, bouwt Rusland nieuwe barakken en munitiedepots langs de grens met Noord-Europese NAVO-landen, de Baltische staten en Polen. Een uiterst zorgwekkende ontwikkeling, voorzitter.

Graag hoor ik hoe het kabinet de uitbreiding van Russische militaire aanwezigheid rond de NAVO-buitengrens taxeert, maar vooral: welke afschrikking stelt het bondgenootschap hiertegenover gesteld?
En kan de minister de berichtgeving bevestigen dat bepaalde Amerikaanse bijdragen aan de Europese veiligheid nu al niet meer worden meegenomen in de reguliere NAVO-planning, maar alleen nog als back-up gelden zodra Europese landen in een direct conflict terecht komen?

Terecht heeft Oekraïne net als voorgaande jaren een prominente plaats aan tafel bij de NAVO-top. Dat geldt ook voor partnerlanden uit het Midden-Oosten en de Indo-Pacific. Vanzelfsprekend heeft verdediging van het verdragsgebied de eerste prioriteit, maar juist daarom kunnen we niet voorbijgaan ontwikkelingen daarbuiten. Zoals we dagelijks leren van de Oekraïense tactieken en innovaties, zo kunnen we van Zuid-Korea en Taiwan leren hoe we onze samenleving weerbaar maken tegen intimidatie, desinformatie, andere vormen van hybride oorlogsvoering.

Kan de minister toelichten hoe de Indo-Pacific partners worden betrokken bij zowel de NAVO-top zelf, als het defensie-industrieforum?
En hoe wordt onze Nederlandse industrie in de etalage gezet?

Vooruitlopend op de behandeling van de Defensienota na het reces, hoor ik alvast graag een nadere onderbouwing van de keuze om bij de aanschaf van nieuw materieel niet langer in het openbaar te spreken over aantallen en de specifieke invulling van capaciteiten. Transparant waar het kan, vertrouwelijk waar het moet.
Die lijn kan de SGP volgen, want we moeten vijandelijke mogendheden niet wijzer maken dan ze al zijn. Daarover heb ik wel een aantal vragen:

Kan de minister toezeggen dat aan het budgetrecht van de Kamer niet wordt getornd?
Kan zij, met andere woorden toezeggen dat de Kamer dezelfde informatie blijft ontvangen als voorheen, zij het nu via vertrouwelijke bijlagen?
En hoe wordt deze nieuwe vertrouwelijkheid afgestemd met bondgenoten?

Waar de minister op de vrijdagse persconferentie sprak over de aanschaf van drones ter waarde van 250 miljoen euro, wist haar Oekraïense ambtsgenoot een dag later te melden dat het ging om 700 kruisvluchtwapens.

Is de minister het met ons eens dat het wenselijk is dat de NAVO één gezamenlijke lijn hanteert voor de omgang met vertrouwelijke informatie over wapenleveranties?

Zo voorkomen we dat landen terughoudender worden met steun en dat bondgenoten elkaar onbedoeld in een lastige positie brengen. Nog enkele woorden over de gastheer, voorzitter. Turkije blijft een noodzakelijke, maar tegelijkertijd ongemakkelijke bondgenoot. Het is voor de SGP echt onbestaanbaar dat Turkse journalisten simpelweg de toegang tot deze top wordt geweigerd. Want de NAVO gaat niet alleen over dát we verdedigen, maar ook over wát we verdedigen: onze vrijheden en onze democratische rechtsstaat.

De doelen van de Turkse buitenlandpolitiek staan regelmatig op gespannen voet met Europese veiligheidsbelangen, maar ook die van minderheden, onder meer in Syrië. De Turkse defensie-industrie is zodanig sterk verweven met de machtskring rondom Erdogan, dat je een Turkse defensiebedrijf als Baykar geen toegang moet geven tot Europese defensieketens.