Biologisch en efficient boeren in Liemers en Achterhoek

De fractie van SGP Gelderland bracht op 25 februari werkbezoeken aan de Liemers en de Achterhoek. Centraal stond de vraag hoe landbouw en natuur elkaar juist versterken en niet hoeven uit te sluiten. Door in gesprek te gaan met boeren en innovatieve bedrijven kreeg de fractie een inkijk in uiteenlopende manieren waarop wordt gewerkt aan toekomstbestendige landbouw.

De dag begon aan de keukentafel van boerderij De Houberg in Herwen, waar Arjan en Martine Bisschop hun persoonlijke en ondernemende verhaal deelden. Tijdens en na de lunch vertelden zij hoe zij hun leven als brandweerman en verpleegkundige in Gouda achter zich lieten om in Herwen samen een regeneratieve boerderij op te bouwen.

Op De Houberg staat het leven en de natuur centraal. Arjan en Martine zien de natuur als voorbeeld voor hun manier van werken. Koeien grazen in kleine percelen, zogenoemde paddocks, die dagelijks worden gewisseld. Daardoor krijgen bodem, gras en planten de tijd om te herstellen. In de zomer passen zij een vergelijkbare methode toe met kippen. Op het bedrijf lopen Lakenvelders, Wagyu runderen, kippen en varkens, waarmee zij bewust kiezen voor diversiteit.

“Wij proberen niet tegen de natuur in te werken, maar met haar mee,” zegt Arjan Bisschop. “Door de weides telkens rust te geven zie je dat het bodemleven sterker wordt. Dat levert gezondere dieren en een veerkrachtiger bedrijf op.”
Martine vult aan: “We zijn deze weg ingeslagen omdat we geloven dat landbouw en natuur samen kunnen optrekken. Als je de natuurlijke processen respecteert, ontstaat er ruimte voor biodiversiteit én voor een eerlijk product.”
Een deel van de gronden wordt gepacht van Staatsbosbeheer, waar de koeien bijdragen aan begrazing en natuurbeheer. Daarnaast bestaat het verdienmodel uit meerdere pijlers, waaronder educatie, recreatie, natuurbeheer en een boerderijwinkel. Het vlees wordt verkocht aan restaurants en steeds vaker rechtstreeks aan particulieren. Na de toelichting volgde een rondgang over het bedrijf, samen met SGP Achterhoek en een vertegenwoordiger van Hanskamp Agrotech.

In de middag reisde de fractie door naar Zelhem voor een bezoek aan de familie Wesselink. Daar begon het programma met een toelichting van Gerbert Hanskamp van Hanskamp Agrotech. Dit Achterhoekse bedrijf ontwikkelt technologische oplossingen die bijdragen aan stikstofreductie en kringlooplandbouw. Een van de bekendste innovaties is het koetoilet, maar ook het zogenoemde vrijlevenconcept is een vergelijkbare oplossing. Door mest en urine direct te scheiden, wordt de vorming van ammoniak aanzienlijk verminderd.

“Met techniek kun je emissies bij de bron aanpakken,” aldus Gerbert Hanskamp. “Door urine en mest gescheiden op te vangen, voorkom je dat ammoniak ontstaat. Dat is goed voor het milieu én biedt boeren nieuwe mogelijkheden om nutriënten, zoals stikstof uit urine, gericht te benutten.”

Binnen pilots wordt onderzocht hoe opgevangen urine kan worden ingezet als vervanger van kunstmest. Daarbij wordt samengewerkt met onder meer Wageningen University and Research en Lely. Deze aanpak biedt niet alleen milieuwinst, maar ook perspectief op een sterker verdienmodel voor de boer.

Hendrik Wesselink vertelde waarom zijn bedrijf vier jaar geleden instapte in het vrijlevenconcept van Hanskamp. De bestaande stal was verouderd en toe aan vernieuwing. “We moesten toch investeren,” legt hij uit. “Dan kies je liever voor een systeem dat toekomstbestendig is. Met doelsturing werken we aan reductie van stikstof en ammoniak, maar ook aan minder milieubelasting en meer natuur rond het bedrijf, zoals bomen, vijvers en kruidenrijk grasland.”

Volgens Wesselink vraagt doelsturing wel om ruimte in de regelgeving. “De invloed van weer en omgeving is groot. Soms lopen vaste regels niet gelijk met de praktijk. Dan is flexibiliteit nodig om echt resultaat te boeken.”

Fractievoorzitter Gerrit Averesch ziet in beide bezoeken waardevolle lessen voor het provinciale beleid. “Wat we vandaag hebben gezien, is dat landbouw en natuur elkaar kunnen versterken in plaats van uitsluiten. Dat kan via regeneratieve landbouw, maar ook via slimme technologie. Als provincie moeten we ruimte geven aan beide sporen. Door innovatie en biologisch boeren te stimuleren, werken we aan stikstofreductie én aan een sterk toekomstperspectief voor onze boeren.”

De SGP-fractie kijkt terug op een dag vol indrukken en ideeën. De opgedane inzichten worden meegenomen in het politieke werk in Gelderland, met als inzet beleid dat boeren ruimte geeft om te ondernemen en tegelijk bijdraagt aan herstel en versterking van de natuur.